Atle Ove Martinussen, styreleder ICOM Norge
Dubai (12.–14. november 2025)

Den 27. generalkonferansen til ICOM (International Council of Museums) blei arrangert i Dubai 12.–14. november 2025. Hovudtemaet var “The Future of Museums in Rapidly Changing Communities”, med tre faglege pilarar: Preserve, Adapt og Catalyse. Konferansen samla museumstilsette, forskarar, kulturarbeidarar og internasjonale fagmiljø frå heile verda. Heile 4 500 delegatar var tilstades på generalforsamlinga.

Her kjem eit samandrag frå ICOM Norge si deltaking på den 27. generalkonferansen til International Council of Museums (ICOM) i Dubai — eit inspirerande og tankevekkande opphald. Eg har også inkludert litt frå vår nordiske samling på “Nordic Mingle” i The Irish Village Dubai.

Om konferansen
Konferansen vart halden på Dubai World Trade Centre i perioden 12.–14. november 2025, med tillegg av internasjonale komité- og nettverksdager 15.-17. november. ICOM 2025+2ICOM 2025+2 Tema for konferansen var “The Future of Museums in Rapidly Changing Communities” (Musea si framtid i raskt endrande samfunn). ICOM 2025+2ICOM 2025+2

Tre undertema var knytt til hovedtema:

• Intangible Heritage (immateriell kulturarv) ICOM 2025+1
• Youth Power (ungdommens kraft) ICOM 2025+1
• New Technologies (nye teknologier) ICOM 2025+1

Tre hovuddagar for vitskaplege program hadde følgjande overskrifter:

• Dag 1 (12. november): Preserve – korleis museum tar vare på historiar, autentisitet og samfunnsendringar. ICOM 2025+1
• Dag 2 (13. november): Adapt – korleis museum tilpasser seg endra samfunnsverdiar, demografi og publikum. ICOM 2025+1
• Dag 3 (14. november): Catalyse – korleis museum kan katalysera mogelegheitar og håndtera sosiale, økonomiske og miljømessige utfordringar. International Council of Museums+1

Høgdepunkt frå sesjonane
Her er nokre utvalgte moment som var særleg interessante for vår praksis og prosjektsamarbeid:

• Dag 1 / Preserve: Fokus på kva for historiar og kulturuttrykk musea prioriterer – særlig relevant for vårt arbeid med kulturarv, lokalhistorie og handverkstradisjonar. Papers om immateriell kulturarv og migrasjon var fremtredande.
• Dag 2 / Adapt: Mange døme på museum som reposisjonerar seg i møte med generasjonsskifte og digitalisering — spesielt ungdommen si deltakiing og publikumsarbeid fekk mykje merksemd.
• Dag 3 / Catalyse: Diskusjonar om korleis museum kan bidra til samfunnsutvikling, berekraft og teknologisk innovasjon; utfordringa var å bevara «autentisitet» samstundes som man omfamna nye formidlingsmåtar.
• Ein sesjon om etikk og teknologi — til dømes korleis bruk av AI, sosiale media og digitale verktøy utfordrar musea si rolle som samfunnsinstitusjon. ICOM ICME
• Mange workshops og masterklassar: Bruk av nye metodar for engasjement og deltaking – nyttig å sjå korleis andre gjer dette.

Nettverk og nordisk samling: “Nordic Mingle”
Eit etterlengta innslag var nettverksmøtet mellom de nordiske landa (Norge, Sverige, Danmark, Finland, Island) og Baltikum – samla under eit uformelt «Nordic Mingle», på The Irish Village Dubai i Dubai. Baltikum er no innlemma i den regionale alliansen ICOM Nord.

Her fekk vi høve til å:

• Utveksla erfaringar på tvers av land om prosjektarbeid, finansiering, kulturarv og musealt samarbeid.
• Diskutere felles utfordringar – f.eks. små museum med begrensa ressursar, digitalisering, ungdomsengasjement – og korleis vi kan styrke samarbeid nordisk/baltisk framover.
• I tillegg hyggeleg samvær med god mat og drikke. Fin anledning til å bli kjent med dei baltiske medlemmene i den regionale alliansen. Det kan bli spennande samarbeid vidare i den regionale alliansen.

Open Nordic Session
Eit viktig nordisk bidrag til konferansen var Open Nordic Session, der fagfolk frå dei nordiske landa presenterte pågåande arbeid og utfordringar i musea våre. Underteikna heldt der ein keynote:
“In museums we trust?” – Tillit som museal infrastruktur
Det var ein invitasjon til nordiske kollega om å vera med å laga eit nordisk event i 2027 om tillit – «In museums we trust?»
I foredraget tok eg opp korleis tillit er sjølve bærebjelken i musea sitt samfunnsoppdrag:

• Tillit til kunnskapen: Musea forvaltar både fagleg autoritet og kollektiv hukommelse. Eit museum utan tillit er berre ein bygning med gjenstandar.
• Tillit til prosessane: Innsamling, formidling og forsking krev metodeintegritet og openheit. Transparens og etiske standardar styrkar tilliten.
• Tillit i eit fragmentert samfunn: Politisering av kulturarv, sosiale media og kommersielt press trugar musea si stilling som formidlingsarena. Prinsippet om armlengds avstand er viktig.
• Avsluttande utfordring: “Kva må til for at musea skal oppretthalda den gode tilliten vi har i dag?

Nordic Mingle – The Irish Village Dubai
Eit sosialt og fagleg høgdepunkt var den nordiske og baltiske samlinga “Nordic Mingle”, arrangert på The Irish Village Dubai.

Her deltok museumskollegaar frå Noreg, Sverige, Danmark, Finland, Island, Estland, Latvia og Litauen.

Møtet gav eit uformelt, men svært fruktbart rom for å:

• diskutere nordisk samarbeidskultur og felles utfordringar
• utveksle erfaringar om immateriell kulturarv, beredskap, etikk og digitalisering
• byggje konkrete broar mot felles prosjekt og framtidige søknader

Fleire ville også vidareføre diskusjonen frå foredraget mitt om tillit. Det var stor vilje til å vera med å arrangere eit nordisk event i Oslo i 2027 «In museums we trust?

Oppsummering– kva tar vi med oss heim?

• Betydninga av tillit som både fagleg og etisk fundament for museumsarbeid.
• Nye nordiske og baltiske nettverk – gode utsikter til felles prosjekt.
• Behov for å synleggjere musea si rolle som katalysator i lokalsamfunn.